Haben oder sein

Erich FrommVandaag kreeg ik via de post een boek dat ik had besteld via een tweedehands online boekhandel; Haben oder sein van Erich Fromm (in de uitgave van Deutscher Taschenbuch Verlag, ISBN 3-423-01490-3)

Op de achterflap van dat boek staat een tekst met verrassende, om niet te zeggen verbijsterende actualiteit. Waarschijnlijk nog meer dan toen het geschreven werd, in 1976!! 

"Wenn die Menschen jemals freiwerden, das heißt dem Zwang entrinnen sollen, die Industrie durch pathologisch übersteigerten Konsum auf Touren zu halten, dann ist eine radikale Änderung des Wirtschaftssystems vonnöten: dann müssen wir der gegenwärtigen Situation ein Ende machen, in der eine gesunde Wirtschaft nur um den Preis kranker Menschen möglich ist. Unsere Aufgabe ist es, eine gesunde Wirtschaft für gesunde Menschen zu schaffen." (Haben oder Sein, 1976) *

 

Als ik daar even bij stil sta is dat adembenemd! Benauwend haast in zijn schrijnende realiteit. Denk aan de gevolgen van ons 'pathologisch opgeschroefde consumtiesysteem', onze klimatologische en ecologische 'voetafdruk'. Ziekmakend niet alleen voor onze planeet, ons aller 'life support system', maar ook voor het gros van onze politieke, maatschapperlijke, economische en culturele systemen, en dus voor mensen!

Zullen we in deze crisis wel in staat blijken om de juiste afslag naar een veel houdbaarder, menselijker manier van leven te nemen? Soms ben ik bang dat we die afslag (ook) al weer hebben gemist. Immers; 'terug naar normaal' is weer steeds meer de norm van de te volgen koers?!

 

* Vertaling: Als mensen ooit vrij worden, dat wil zeggen, zullen ontsnappen aan de dwang om de industrie door pathologisch opgeschroefde consumptie draaiend te houden, dan is een radicale verandering in het economische systeem nodig: dan moeten we een einde maken aan de huidige situatie, waarin een gezonde economie alleen mogelijk is ten koste van zieke mensen. Onze missie is het creëren van een gezonde economie voor gezonde mensen.